( 1 ) قمى در تفسيرش مىنويسد : رسول اللّه صلّى اللّه عليه و آله فرمود : چه كسى از سعد بن ربيع اطلاع دارد ؟ مردى گفت : من به جست و جوى او مىروم . و رسول اللّه صلّى اللّه عليه و آله به جايى اشاره كرد و فرمود : او را در آنجا جست و جو كن ؛ زيرا او را در آن موضع ديدم كه دوازده نيزه به سويش نشانه رفته بود . « 1 » ( 2 ) صدوق در معانى الاخبار با سندى از خارجة بن زيد بن ثابت از پدرش نقل مىكند كه فرمود : رسول اللّه صلّى اللّه عليه و آله مرا به جست و جوى سعد بن ربيع فرستاد و فرمود : اگر او را پيدا كردى ، سلامم را به او برسان و بگو ، حالت چطور است ؟ پس من شروع به جست و جو ميان شهدا كردم تا او را پيدا كردم كه با شمشير و نيزه و تير بر بدن او زده بودند . به او گفتم : رسول الله صلّى اللّه عليه و آله سلام مىرساند و مىگويد : حالت چطور است ؟ سعد گفت : سلام مرا به رسول اللّه صلّى اللّه عليه و آله برسان و به انصار بگو : هيچ عذر و بهانه‌اى نزد پروردگار نخواهيد داشت اگر به رسول اللّه صلّى اللّه عليه و آله آسيبى برسد و يكى از شما زنده باشد ! و آن‌گاه جان سپرد . « 2 » سپس نزد رسول اللّه صلّى اللّه عليه و آله آمدم و آنچه اتفاق افتاده بود را به عرض وى رساندم كه فرمود : خدا سعد را رحمت كند كه در زندگى ما را يارى كرد و هنگام مردن ، دربارهء ما سفارش كرد . « 3 »

--> حضرت عليه السّلام فرمود : على عليه السّلام با حكم ( ابا الحكم ) بن أخنس درگير شد و ضربه‌اى بر پاى او وارد ساخت و آن را از نيمهء ران قطع كرد و سپس او را كشت . ( 1 ) . تفسير قمى ، ج 1 ، ص 122 . با حفظ اين مطلب بايد گفت كه واقدى از ضرار بن خطاب فهرى نقل كرده است كه : وقتى ما به همراه خالد بن وليد شبيخون زديم و به كوه رسيديم و با اسب به ميان لشكر اسلام تاختيم ؛ آنان به هر سو فرار كردند و من به دنبال بزرگان أوس و خزرج بودم تا آنها را در عوض دوستانم در بدر بكشم ، اما هيچ كدام را نمىديدم . . . و طولى نكشيد كه انصار همديگر را صدا زدند و به سوى ما آمدند و به صورت پياده ، با ما كه سواره بوديم درگير شدند . آنها به شدت مقاومت و فداكارى كردند تا اين كه اسب مرا پى كردند . من پياده شده و مشغول جنگ شدم كه مردى كه از تمام بدنش خون مىرفت ، مرا در بغل گرفت و مرا رها نكرد تا اين كه از هر طرف با نيزه به بدن او زدند و افتاد . ( ج 1 ، ص 283 ) و چنين به نظر مىرسد كه وى سعد بن ربيع بوده است و به خاطر همين رسول الله صلّى اللّه عليه و آله از او تفقّد مىكند . ( 2 ) . بحار الانوار ، ج 20 ، ص 74 - 75 به نقل از معانى الأخبار ، ص 102 و ابن اسحاق اين خبر را در سيره‌اش ، ج 3 ، ص 100 از محمد بن عبد الله بن عبد الرحمن بن ابى صعصعهء مازنى از بنى نجّار ( از پدرش از جدّش ) نقل كرده است كه : مردم براى كشته‌هاى خود به گريه و ناله پرداختند كه رسول اللّه صلّى اللّه عليه و آله فرمود : چه كسى به جستجوى سعد بن ربيع مىپردازد تا معلوم شود كه زنده است يا شهيد شده ؟ مردى از انصار گفت : من جستجو مىكنم تا ببينم كه سعد چگونه است . ( ج 3 ، ص 100 ) و واقدى مىگويد : گفته‌اند كه رسول اللّه صلّى اللّه عليه و آله فرمود : چه كسى از سعد بن ربيع براى من خبرى مىآورد ؟ زيرا من او را ديدم كه دوازده نيزه بر او نشانه رفته بود و با دست به ناحيه‌اى از دشت اشاره كرد . پس محمد بن مسلمه و بنابر قولى ، أبيّ بن كعب براى يافتن وى به آن ناحيه رفت . ( ج 1 ، ص 100 ) ( 3 ) . تفسير قمى ، ج 1 ، ص 123 و واقدى مىگويد : رسول اللّه صلّى اللّه عليه و آله رو به قبله كرد و دست‌هايش را به دعا برداشت و فرمود : خدايا ، سعد بن ربيع را با رضايت و خشنودى ملاقات فرما . ( ج 1 ، ص 293 ) .